Vì sao Trung Quốc giúp Philippines cứu tàu chiến mắc cạn ở Biển Đông?

 

Trung Quốc đã cử tàu cứu hộ tới giúp tàu chiến hải quân Philippines bị mắc cạn trên vùng nước nông quanh một hòn đảo tranh chấp ở Biển Đông.

Chiếc tàu bị mắc kẹt là Gregorio del Pilar, thuộc loại Hamilton 3,250 tấn mà Hải quân Philippines mua lại từ Cảnh sát biển Hoa Kỳ vào năm 2011. Sau đó nó được chuyển thành một tàu khu trục có trang bị một chiếc trực thăng, khẩu pháo tự động 25mm, khẩu pháo 76mm và các súng máy.

Hôm thứ Tư (29/8) chiếc tàu chiến mắc cạn tại khu vực Bãi Trăng Khuyết (Half Moon) thuộc quần đảo Trường Sa, nơi có tuyên bố chủ quyền chồng chéo từ Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan.

Trung Quốc cử tàu Nan Hai Jiu 115 đến hỗ trợ tàu chiến của Philippines, theo thông tin hôm thứ Sáu (31/8) từ SCMP. Theo tờ báo này, chiếc tàu của Trung Quốc vốn đã tới Quần đảo Trường Sa vào tháng 7 và kể từ đó đóng quân trường kỳ tại Bãi đá Subi – tiền đồn lớn thứ hai trong số bảy tiền đồn nhân tạo mà Bắc Kinh xây dựng phi pháp ở Biển Đông.

Ông Zhang Mingliang, một chuyên gia Đông Nam Á tại Đại học Tế Nam, cho biết chiến lược tốt nhất đối với Trung Quốc là “tự nguyện cung cấp hỗ trợ để kéo tàu ra” trước khi tình hình biến đổi.

Tàu chiến BRP Gregorio del Pilar của Philippines bị mắc cạn ở quần đảo Trường Sa, Biển Đông (Ảnh: Navy Times)
Ảnh chụp tàu chiến BRP Gregorio del Pilar của Philippines. Chiếc tàu này bị mắc cạn ở quần đảo Trường Sa, Biển Đông ngày 29/8/2018 (Ảnh: Navy Times)

“Nếu Trung Quốc chỉ ngồi xem, có khả năng điều này sẽ tiến triển như nó từng xảy ra trong trường hợp của chiếc tàu BRP Sierra Madre trên Bãi Cỏ Mây (Second Thomas)”, ông Zhang nói.

Ông Zhang đang đề cập đến việc Hải quân Philippines cố ý cho tàu chiến mắc cạn ở Bãi Cỏ Mây thuộc quần đảo Trường Sa vào năm 1999, để thể hiện tuyên bố chủ quyền. Kể từ đó hải quân Philippines cử thủy quân lục chiến đóng quân tại đó để duy trì sự hiện diện bên chiếc tàu mắc kẹt.

Tàu chiến BRP Sierra Madre của Philippines năm 1999 cố tình mắc cạn ở Bãi Cỏ Mây để khẳng định chủ quyền (Ảnh: Manila Livewire)
Tàu chiến BRP Sierra Madre của Philippines năm 1999 cố tình mắc cạn ở Bãi Cỏ Mây để khẳng định chủ quyền (Ảnh: Manila Livewire)

Vào tháng 3 năm 2016, sau khi một chiếc thuyền đánh cá Philippine bị mắc cạn trên đảo san hô Jackson – gần một căn cứ của Trung Quốc trên Rạn san hô Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa – 7 tàu chiến của Hải quân Trung Quốc đã chặn lối vào địa điểm này và một chiếc tàu kéo đã đưa con tàu ra. Các tàu Trung Quốc sau đó đã ngăn cản ngư dân Philippines tiếp cận khu vực này.

Tình huống trên diễn ra vài tháng trước khi Manila giành chiến thắng trong vụ kiện quốc tế tại tòa án La Hay (Hà Lan), theo đó phán quyết khẳng định tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông là không có cơ sở pháp lý.

“Hiện giờ Trung Quốc không thể phản ứng theo cách cứng rắn như thế – bất ổn ở Biển Đông sẽ đi ngược lại lợi ích của Bắc Kinh vào thời điểm căng thẳng với Mỹ đang ở mức cao độ, trong khi quan hệ song phương với chính quyền [Tổng thống Philippines Rodrigo] Duterte đang tích cực”, ông Zhang nói.

Bãi Trăng Khuyết (Half Moon), nơi tàu Philippines bị mắc cạn, nằm ở giao điểm của hai tuyến đường biển chính ở phần phía đông của Biển Đông. Một tàu khu trục Hải quân Trung Quốc cũng bị mắc cạn trong khu vực này vào năm 2012 và được các tàu khác của Trung Quốc cứu thoát 10 ngày sau đó.

Thu Phương